Phi tập trung là gì? Tập trung là gì? Tính Ứng dụng của cả 2 trong Blockchain mà bạn nên hiểu?

Xu hướng công nghệ đang dần trở nên nóng hơn bao giờ hết với sự bùng nổ của Blockchain – một công nghệ đột phá tương lai, là nền tảng của hàng triệu đồng crypto trên thế giới. Chính nhờ sự áp dụng của tính phi tập trung mà nó đã mang lại những tính năng cực kì ưu việt trong giao dịch điện tử so với những hệ thống sàn giao dịch tập trung. Vậy 2 khái niệm phi tập trung và tập trung là gì? Tại sao nó có sức ảnh hưởng như vậy?

Hãy cùng Liquidity Mining blog đào sâu vào hai khái niệm này để cùng hiểu rõ hơn nhé!

Khái niệm chung

khac-nhau-giua-phi-tap-trung-va-tap-trung
Phi tập trung và tập trung là gì? Sự khác nhau ở đâu?

Xét về mặt Lý thuyết chung thì….

Tính Tập trung là sự tập trung quyền lực cho một cá nhân hoặc một nhóm cấp cao nhất để quản lý tất cả. Chỉ có cá nhân này mới có quyền ra quyết định, điều hành hệ thống và cấp quyền cho các cấp dưới.

Giống như việc bạn sở hữu một trang web riêng vậy. Bạn có trong tay toàn quyền điều khiển và có thể cấp một số quyền cho những người muốn kết nối vào hệ thống của bạn như người viết, editor, quản lý,…

Trong khi đó, phi tập trung thì sẽ có sự phân tán quyền lực đồng đều cho các cá nhân được kết nối trong mạng lưới tổ chức, không có ai đứng đầu cũng như không một ai là cấp dưới của nhau.

2 concept này ứng dụng vào Blockchain như thế nào?

Hai khái niệm này đã được thực tiễn ứng dụng rất nhiều trong cơ cấu tổ chức từ công ty, chính phủ đến nhà trường, gia đình và mới nhất, chính là mạng lưới công nghệ Blockchain.

Rất nhiều người vẫn hay nhầm Blockchain chỉ có tính phi tập trung nhưng thật ra Blockchain chỉ là một cơ sở dữ liệu phân tán và việc nó có tính tập trung hay phi tập trung phụ thuộc vào phạm vi quyền lực của người sử dụng khi tham gia vào hệ thống. 

Việc này dễ xảy ra bởi vì Blockchain đã quá nổi tiếng trong việc là công nghệ nền tảng cho giao dịch crypto và nó ứng dụng tính phi tập trung.

*Cơ sở dữ liệu phân tán: các dữ liệu đều sẽ được gửi copy cho toàn bộ người dùng trên thế giới và ai cũng có thể xem được lịch sử thay đổi của nó.

Tính phi tập trung

giao-dich-phi-tap-trung
Phi tập trung là gì? Tập trung là gì? Tính Ứng dụng của cả 2 trong Blockchain mà bạn nên hiểu? 5

Một ví dụ cụ thể việc ứng dụng tính phi tập trung vào Blockchain là mạng lưới giao dịch Bitcoin – đồng điện tử đầu tiên trên thế giới.

Kẻ sáng tạo, Satoshi Nakamoto, đã tạo ra Bitcoin Blockchain với mục đích mang lại cho người sử dụng một mạng lưới ngang hàng giao dịch một cách bảo mật nhưng vẫn đảm bảo tính an toàn và xác thực. 

Chính vì cái tính phi tập trung mà KHÔNG có một tổ chức hay cá nhân nào sở hữu độc quyền mạng lưới này, bất kỳ ai tham gia vào cũng đều có quyền lợi như nhau và thực hiện giao dịch trên mạng lưới một cách ẩn danh. Bạn không cần phải xác minh danh tính hay bất cứ điều gì khác để vào đc mạng lưới giao dịch Bitcoin.

Nhưng nếu không xác minh danh tính thì làm sao mà biết được việc giao dịch đó có thực sự hợp lệ hay không? Liệu có gì để đảm bảo nó sẽ không bị làm giả?

Chính vì vậy, một cơ chế đã tồn tại để chống lại các lỗ hổng phát sinh từ thiết kế này và để đảm bảo rằng các giao dịch là chính xác. Đó chính là Proof-of-work (Bằng chứng công việc).

Các Miner, với sức mạnh của máy tính, sẽ thực hiện các tính toán phức tạp để tạo ra các đoạn mã nhằm xác thực giao dịch và thêm khối dữ liệu mới nối tiếp trong chuỗi khối (Blockchain) (Bạn cần đọc trước bài Blockchain để hiểu về cách công nghệ lưu trữ thông tin nhé)

Chính vì vậy mà nó có tên là Bằng chứng công việc, là bằng chứng cho việc xác thực giao dịch đã hợp lệ. Việc này sẽ ngăn chặn các hành động làm giả số liệu so với thực tế, tăng cường tính bảo mật cho hệ thống.

*P/S: Nên nhớ tính phi tập trung này không hẳn áp dụng cho toàn bộ các đồng coin chạy trên Blockchain. Nó tùy vào mục đích của người tạo ra bởi một số altcoin nó tồn tại trong mạng kín nội bộ, nghĩa là có sự kiểm soát của tổ chức. Trong trường hợp này Blockchain có tính tập trung.

Tính tập trung

giao-dich-tap-trung
Phi tập trung là gì? Tập trung là gì? Tính Ứng dụng của cả 2 trong Blockchain mà bạn nên hiểu? 6

Blockchain có thể là một mạng tập trung do một bên kiểm soát, được tạo thành từ các bên có danh tính được biết đến. Như vậy, hệ thống là hợp lệ vì chỉ những người tham gia đáng tin cậy và có uy tín mới có thể đăng lên sổ cái. Vì danh tính của những người tham gia đã được biết, do đó, các giao dịch của họ có thể được kiểm tra.

So với tính phi tập trung, thì ở mạng tập trung, đặc biệt trong giao dịch, bạn cần phải thực hiện xác minh danh tính KYC cũng như các thủ tục liên quan để đủ điều kiện tham gia được vào mạng lưới. Và tất nhiên, sẽ tốn nhiều thời gian, tiền bạc hơn so với hệ thống phi tập trung. 

Nhưng nó có thể ứng dụng cho dịch vụ tài chính truyền thống, chẳng hạn như ngân hàng, khi họ muốn đảm bảo an toàn bởi tính liên kết thông tin của Blockchain nhưng cũng có thể toàn quyền kiểm soát được các cá nhân đã tham gia vào mạng lưới.

Nó sẽ tốt hơn và dễ dàng hơn cho việc phạt hoặc phát hiện một cá nhân nào đó đã nhập sai giao dịch hơn là việc cố gắng giải trình mọi thao tác có thể xảy ra trong mạng ẩn danh, phi tập trung.

Tổng kết

Chốt lại chỉ cần nhớ cho mình một điều cốt lõi:

Trong một mạng lưới, tính tập trung sẽ hướng tới  tập trung quyền lực cho một bên duy nhất. Họ sẽ có quyền ra quyết định và có thể cấp quyền cho những cá nhân nào muốn kết nối vào hệ thống miễn rằng cá nhân đó phải đáp ứng một số điều kiện nhất định của bên kiểm soát.

Trong khi đó, phi tập trung lại muốn những quyền lực đó được phân tán đều cho những cá nhân tham gia, tạo ra tính tiện lợi, bảo mật nhưng nó sẽ không an toàn nếu không có một cơ chế nào khác đứng ra để đảm bảo.

Cuối cùng, công nghệ Blockchain có tính tập trung hay phi tập trung phụ thuộc vào sự phân bổ quyền lực của mỗi cá nhân và mục đích ban đầu của chúng.

Hy vọng bài viết này đã giúp bạn hiểu thêm phần nào về sự khác nhau giữa tính tập trung và phi tập trung. Đồng thời tính ứng dụng của 2 khái niệm này trong công nghệ Blockchain.

Chúc các bạn lĩnh hội những kiến thức crypto thành công!

Đọc thêm: Sàn giao dịch Tập trung (CEX) và sàn giao dịch phi tập trung (DEX)

0 0 votes
Article Rating
Subscribe
Notify of
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments
0
Để lại ý kiến của bạn!x
()
x
0 Shares
Tweet
Share
Share
Pin