DApp – ứng dụng phi tập trung là gì? Hoạt động & công dụng như thế nào?

Hiện nay, với sự bùng nổ của tiền điện tử và sự phổ biến của Blockchain, các thuật ngữ riêng chúng ta càng ngày càng gặp nhiều hơn và một trong số đó cần tìm hiểu là DApp.

Định nghĩa về DApp và cách hoạt động của nó

Dapp-la-gi-cac-thuc-hoat-dong-nhu-the-nao
DApp là gì và cách thức hoạt động như thế nào?

DApp viết tắt của Decentralized Application là ứng dụng phân quyền hay ứng dụng phi tập trung, tức là không bị kiểm soát bởi bất kỳ tổ chức, đơn vị nào. Nó là một mô hình được tạo bởi công nghệ Blockchain và các Smart Contract, chạy trên một mạng lưới ngang hàng peer – to – peer (P2P) thay vì một hệ thống mạng riêng lẻ trên máy tính.

Do đó, thông tin sẽ được phân tán liên tục giữa các chủ thể tham gia chứ không lưu trữ tập trung tại một máy chủ cố định. Một mạng P2P lớn sẽ có tốc độ và hiệu năng chậm hơn so với hệ thống máy chủ tập trung, nhưng bù lại khi có một tập đối tượng tham gia đủ nhiều thì hiệu quả của mạng P2P sẽ càng được tăng mạnh.

Chúng ta có thể hình dung DApp giống như một giao diện cho các hợp đồng thông minh và Blockchain (chuỗi khối). Nếu Blockchain là internet, Smart Contract là World Wide Web thì các ứng dụng phi tập trung giống như là YouTubeFacebook.

Về cơ bản, các ứng dụng phi tập trung cho phép chúng ta sử dụng Smart Contracts và Blockchain một cách thân thiện với người dùng. Ví dụ bạn muốn cho thuê phòng trong căn hộ của bạn bằng hợp đồng thông minh, DApp sẽ là công cụ bạn cần tải xuống trên điện thoại hoặc sử dụng trên PC để đặt giá cho căn phòng của bạn, tự động thu tiền, nhập thông tin chi tiết và mọi thứ liên quan theo đúng các mục trong hợp đồng. 

Khi ai đó nhấn “order” trên DApp, DApp sẽ gửi ETH đến Smart Contract.

Một ví dụ nổi tiếng nhất về DApp là Bitcoin. Bitcoin là một giải pháp tài chính Blockchain phân tán phi tập trung. Nó đã chứng tỏ rằng có thể giải quyết hiệu quả vấn đề phát sinh từ hệ thống tiền mặt điện tử không tin cậy và có thể mở rộng bằng cách sử dụng sổ kế toán ngang hàng để phân phối Bitcoin trên Blockchain. Bên cạnh đó, nó cũng là một ứng dụng mà người dùng có thể tương tác với nhau thông qua phần mềm máy tính.

Các tiêu chí để đánh giá ứng dụng phi tập trung

Cac-tieu-chi-danh-gia-ung-dung-phi-tap-trung-dapp
Cac tieu chí đánh giá DApp – ứng dụng phi tập trung

Một ứng dụng chỉ được coi là một DApp nếu nó có đủ các tiêu chí sau (Theo General Theory of Decentralized Applications White Paper):

Open Source (mã nguồn mở): Ứng dụng phải có mã nguồn mở, được điều hành tự động, và phần lớn token của nó không bị kiểm soát bởi bất kỳ tổ chức hay cá nhân nào. Bên cạnh đó, DApp có thể điều chỉnh cách thức của nó để có thể đáp ứng được các cải tiến được đề xuất và phản hồi của thị trường nhưng phải được sự đồng thuận của người dùng – những cổ đông của DApp đó.

Decentralized (phân quyền): nhằm tránh việc dữ liệu và hồ sơ hoạt động của ứng dụng tập trung hóa, dễ thành điểm yếu.

Token: Cần phải sử dụng một token mã hóa. Token dùng để truy cập vào ứng dụng, bất kỳ đóng góp có giá trị nào của các miner, farmer cũng sẽ được thưởng bằng token của ứng dụng.Algorithm (thuật toán): Điều này cho phép mining thông qua các nút (node network). Ví dụ: Thuật toán của Bitcoin sử dụng là Proof of Work.

Phân loại DApp

Dựa trên đặc tính của Blockchain:

Theo General Theory of Decentralized Applications White Paper, có ba loại DApp:

Loại 1: DApp phân quyền có sở hữu blockchain riêng. Ví dụ: Bitcoin và Ethereum.

Loại 2: DApp phân quyền sử dụng Blockchain của các ứng dụng phân quyền loại 1. Các DApp loại 2 là các giao thức và phát hành mã token cần thiết để thực hiện các chức năng của nó.

Loại 3: DApp phân quyền sử dụng giao thức của ứng dụng phân quyền loại 2. Các DApp này cũng là giao thức và có token riêng cần thiết để thực hiện các chức năng của nó.

Dựa theo Ethereum White Paper:

DApp phi tập trung được chia làm 3 mục chính:

Các ứng dụng tài chính: cung cấp cho người dùng phương pháp quản lý tài chính, đối với cả tiền tệ truyền thống và tiền điện tử, bao gồm tiền tiết kiệm, tiền thừa kế hay thậm chí cả một số loại hợp đồng lao động toàn diện.

Ứng dụng bán tài chính: bao gồm những ứng dụng có liên quan đến tiền, nhưng tài chính không phải là trọng tâm trong cách thức vận hành của ứng dụng này.

Các ứng dụng phi tài chính: gồm các ứng dụng không liên quan đến tiền, ví dụ như quy trình xác minh danh tính, hệ thống bỏ phiếu, công cụ quản trị hay thậm chí là hệ thống lưu trữ tệp phi tập trung.

Tầm ảnh hưởng là lợi ích của DApp

Dựa trên nền tảng công nghệ, tính năng đầu tiên của các DApps là lưu trữ dữ liệu. Những ứng dụng và phương tiện thanh toán phi tập trung cũng có khả năng thanh toán vượt qua cổng thanh toán như Visa và ứng dụng khác. Tương tự như vậy, các dịch vụ lưu trữ dữ liệu phi tập trung có thể thay thế hoàn toàn một số nền tảng khác như Dropbox, OneDrive, …. Thực tế, nhiều ứng dụng phi tập trung có băng thông có thể thay thế các nền tảng như Comcast và Amazon.

DApp nổi bật với các tính năng:

  • Tính năng bảo mật tích hợp:

Các DApps cần hoạt động dựa trên Blockchain để lưu dữ liệu nên có tính bảo mật và tương đối an toàn. Các DApps có thể phòng tránh sự can thiệp của các hacker. Nhất là trong việc thay đổi dữ liệu để scam hoặc đánh cắp tiền của người dùng.

  • Có sự kết hợp hoàn hảo với tiền điện tử:

Không ai có thể phủ nhận rằng tiền mã hóa là yếu tố cách mạng mới nhất trong thế giới của chúng ta. Bởi sau cơn sốt Bitcoin, có rất nhiều DApps ra đời liên quan đến tiền mã hóa. Các giao dịch chủ yếu nhất của các DApps là các giao dịch tiền mã hóa. Chúng tiếp nhận thông tin đến và xác minh giao dịch thông qua sự trợ giúp của các miner.

  • DApp đảm bảo không bị xâm nhập từ các bên thứ ba

Những ứng dụng thông thường phải dựa vào nguồn hoặc ứng dụng cốt lõi của chúng để hoạt động. Tuy nhiên với DApps, chúng lại có xu hướng hoạt động độc lập theo cách thức riêng. Đây là cách đảm bảo rằng DApp tránh được sự can thiệp từ bên ngoài. Bao gồm từ cơ quan trung ương, nhà phát triển hay thậm chí là một tổ chức.

Ngoài ra, vì mỗi người dùng đều có quyền xử lý các chương trình và thông tin trong DApps; do đó, nếu ai đó muốn can thiệp họ chỉ có thể dùng cách điều khiển phần lớn người dùng trong network nếu muốn gây ảnh hưởng lớn. Tuy nhiên trường hợp này rất ít khả năng xảy ra bởi chi phí cự kỳ lớn và khả năng thành công thấp.

  • DApp đáp ứng tính đổi mới và sáng tạo:

Thực tế, còn khá nhiều người vẫn còn bỡ ngỡ và xa lạ với ứng dụng mới này, bởi đầu ra của các DApp vẫn chưa được cố định. Hệ thống bảo mật tích hợp sẵn của DApps giúp chúng không bị nhiễu bởi các tác nhân bên ngoài. Do đó, đây chính là lý do các DApps đang được phổ biến ngày càng nhiều. Thông thường, các tổ chức thường sử dụng DApps để phát triển các giao diện và ứng dụng không cần bất kỳ quyền riêng tư nào như các thể loại game hoặc nội dung mạng…

Phân loại nhóm các ứng dụng phi tập trung

Theo thống kê, có tổng cộng khoảng 1.900 DApp trên Ethereum, với 11.000 người dùng và 71.000 giao dịch hàng ngày. Chúng có thể chia thành 7 nhóm chính sau:

cac-nhom-ung-dung-phi-tap-trung-dapp
Nhóm ứng dụng phi tập trung chính hiện tại của DAPP

Hiện nay có khoảng 1 900 DApps đã đươc “go live” trên nền tảng Ethereum, EOS và TRON. Dưới đây là danh sách 50 DApps nổi bật nhất trên nền tảng đã được tổng hợp:

Các ứng dụng cơ bản:

1. Metamask: Ứng dụng Plug-in (~phần mềm hỗ trợ) trình duyệt cho phép kết nối thiết bị của bạn với mạng lưới Ethereum.

2. Status: Đây là trình duyệt liên kết giữa ứng dụng chat di động và truyền thông xã hội với Ethereum Tokenization.

3. uPort: Ứng dụng giúp lưu trữ và quản lý dữ liệu thông tin về danh tính cá nhân một cách an toàn trên nền tảng Ethereum.

4. Brave: Đây là trình duyệt web cho phép tích hợp với các ERC-20 token và BAT.

5. Toshi (Coinbase Wallet): Mang đến giải pháp quản lý tài sản crypto và truy cập vào các trang web phi tập trung dễ dàng như việc tải một ứng dụng điện thoại.

6. Ethereum Name Service: Ứng dụng cho phép đặt tên cho các tên địa chỉ Ethereum.

7. Civic: Ứng dụng này giúp lưu trữ quản lý dữ liệu thông tin cá nhân một cách an toàn nhất trên nền tảng Ethereum.

Ứng dụng thị trường bao gồm:

Augur, Golem, Ujo, Tokit, Aragon, Decentraland, Gnosis, RARE, ETHLend, imbrex, AdChain, District0x.

Ứng dụng làm việc

Gồm có các ứng dụng tìm kiếm việc và nhận thanh toán bằng tiền mã hóa: Gitcoin, Bounties Network, Ethlance, Balanc3.

Các mạng xã hội tiêu biểu như

Minds, Peepeth, Akasha, Numa.

Trò chơi như

CryptoKitties, Etheremon, Gods Unchained, FunFair, Etheroll, Fomo3D, ETH.TOWN.

Sàn giao dịch phi tập trung

Sàn giao dịch phi tập trung cho phép lưu trữ trao đổi, giao dịch các loại tiền mã hóa:

Trên nền tảng Ethereum: có các sàn tiêu biểu như LocalEthereum, IDEX, AirSwap, ForkDelta, Bancor, MakerDAO, 0x, Melonport.Trên Binance Smart Chain: Pancakeswap, swapx.bscex.org, thug.finance, barkeryswap, burgerswap,…

Cá độ cờ bạc

Như PLAY GOC, Crazy Dog Live, BIG Game, Hold’em PokerKing, Pixel Farrm, TronVegas, EOSbet, Tronbet.

Lời kết

Khám phá lĩnh vực DApps luôn là điều thú vị với những ai đã và đang đầu tư vào tiền kỹ thuật số, bởi chúng rất rộng lớn và luôn luôn có nhiều thứ mới mẻ để tìm hiểu. Đặc biệt số lượng DApps liên tục tăng lên từng ngày. Hiện nay, vẫn chưa có một DApps nào thực sự chiếm vị trí “độc tôn” có khả năng lan truyền nhanh chóng và thu hút tất cả sự chú ý của thị trường

Mặc dù vậy, lĩnh vực DApps càng ngày càng phát triển rất nhanh và mọi người cũng đã dần quen với nó. Và một ngày không xa, rất có khả năng chúng sẽ thay thế hoàn toàn các ứng dụng tập trung mà chúng ta đang sử dụng hiện nay.

5 1 vote
Article Rating
Subscribe
Notify of
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments
0
Để lại ý kiến của bạn!x
()
x
0 Shares
Tweet
Share
Share
Pin